نشانههای ظهور (حتمی و غیر حتمی)
ظهور و قیام و انقلاب جهانی امام مهدی (علیه السلام) نشانههایی دارد. دانستن این علایم، آثار مهمی در پی خواهد داشت، چرا كه این نشانهها نویدبخش فرج مهدی آل محمد(صلی الله علیه و آله وسلم) است و وقوع هر یك از آنها نور امید را در دلهای منتظران پرفروغتر خواهد كرد.
همچنین این نشانهها معیار خوبی برای تشخیص مدعیان دروغین مهدویت است. بنابراین اگر كسی ادعای مهدویت كرد ولی قیام او همراه با این نشانهها نبود، به سادگی میتوان به دروغگو بودن او پی برد.
نشانههای ظهور به دو دسته تقسیم میشوند: نشانههای حتمی و نشانههای غیر حتمی. چنانكه فضیل بن یسار از امام باقر (علیه السلام) روایت كرده كه فرمودند:
«إنَّ مِنَ الأُمورِ أموراً مَوقوفَةً وَ أموراً محتومةً وَ أنَّ السُّفیانی مِنَ المحتوم الّذی لابُدَّ منهُ»؛1 «به درستی که بعضی از امور، امور موقوف (غیر حتمی) هستند و بعضی امور حتمی و به درستی که سفیانی از امور حتمی است که چارهای از آن نیست.»
1- نشانههای حتمی
منظور از نشانههای حتمی آن است که تحقق پدیدار شدن آنها، بدون هیچ قید و شرطی، قطعی و الزامی خواهد بود، به گونهای که تا آنها واقع نگردند، حضرت مهدی (علیه السلام) ظاهر نخواهد شد و اگر کسی پیش از واقع شدن نشانههای حتمی، ادعای ظهور حضرت مهدی (علیه السلام) را بکند، ادّعایی است نادرست. از روایات معصومین، استفاده میشود که منظور از «حتمی» امری قطعی و مسلم است که خداوند تغییر و تبدیل آنها را اراده نکرده است.2
البته باید توجه داشت که حتمی و یا مسلم بودن وقوع این نشانهها، به این معنی نیست که پدید نیامدن آنها محال است، بلکه به حسب فراهم بودن شرایط و مقتضیات و نبودن بازدارندهها، پدید آمدن آنها، اگر خداوند اراده کند، قطعی است.
امام باقر (علیه السلام) فرمودند:
«پیش از ظهور قائم (علیه السلام) پنج نشانهی حتمی است؛ یمانی، سفیانی، صیحهی آسمانی، قتل نفس زكیه، و خسف بیدا.»3
الف) خروج سفیانی
سفیانی مردی از نسل ابوسفیان است كه اندكی پیش از ظهور از سرزمین شام قیام میكند. امام صادق (علیه السلام) در توصیف او میفرمایند:
«اگر سفیانی را ببینی، پلیدترین مردم رامشاهده كردهای.»4
آغاز قیام او در ماه رجب است. وی پس از تصرف شام و مناطق اطراف آن به عراق حمله میكند در آنجا به كشتار گستردهای دست میزند و با دشمنان خود به شكل فجیعی رفتار میكند. او لشکری را برای مقابله با حضرت مهدی (علیه السلام) به حجاز میفرستد که لشکرش در منطقهی بیدا فرو میرود و همهی لشکریانش نابود میگردند. حکومت او به گونهای است که شیعیان و انسانهای درست کردار از حاکمیت وی در رنج و عذاب هستند.5 براساس بعضی روایات، از خروج تا كشته شدن او پانزده ماه طول میکشد.
ب) خسف بیداء
خسف به معنای فرو رفتن است و بیداء منطقهای میان مكه و مدینه است. مقصود از خسف بیدا این است كه سفیانی برای مقابله با امام مهدی (علیه السلام) لشكری به سمت مكه روانه میکند. هنگامی كه لشكر او به منطقهی بیدا میرسد، به صورتی معجزه آسا در زمین فرو میرود.
(علیه السلام) در اینباره فرمودهاند:امام باقر
«به فرماندهی سپاه سفیانی خبر میرسد كه مهدی (علیه السلام) به سوی مكه رفته است، پس لشكری در پی او روانه میكند ... چون لشكر سفیانی به سرزمین بیدا رسید، ندا دهندهای از آسمان آواز میدهد: ای سرزمین بیدا، آنان را نابود كن. پس آن سرزمین لشكر را در خود فرو میبرد.»6
وَ لَو تری إذ فَزَعواامام علی (علیه السلام) نیز در تفسیر آیهی 7 میفرمایند:فَلا فَوتَ وَ أُخِذوا مِن مکانٍ قَریب
«قبیلُ قائمنا المهدی یخرُجُ السّفیانی ... و یأتِی المدینةِ جَیشَةً حَتّی إذا النتهی إلی البیداءِ خسفَ اللهِ به»؛8 «در آستانهی ظهور قائم ما مهدی (علیه السلام)، سفیانی خروج میکند ... سپاه وی به سوی مدینه حرکت میکند و چون به سرزمین بیداء میرسند، خداوند آنها را در کام زمین فرو میبرد.»
ج) خروج یمانی
یکی دیگر از علامتهای حتمی ظهور، خروج یمانی است. امام صادق (علیه السلام) میفرمایند:
«وَ الیمانی مِن المَحتوم»؛9 «یمانی از علایم حتمی است.»
وی که گویا مردی از یمن است، همزمان با خروج سفیانی از شام قیام میکند و مردم را به حق و راستی و عدالت دعوت میکند. از امام باقر (علیه السلام) روایت شده است که:
«خروج السّفیانی و الیمانی و الخُراسانی فی سَنَةِ واحدةِ ... و لیسَ فی الرّایاتِ رایةٌ أهدَی مِن رایةِ الیمانی»؛10 «خروج سفیانی و یمانی و خراسانی در یک سال است ... و در میان پرچمها، هدایت کنندهتر از پرچم یمانی نیست.»
همچنین در جایی دیگر میفرمایند:
بلند میشود، پرچمی«... در میان بیرقهایی كه قبل از قیام مهدی (علیه السلام) هدایت كنندهتر از پرچم یمانی وجود ندارد. آن پرچم هدایت است، چون به سوی صاحب شما (امام مهدی (علیه السلام)) دعوت میكند.»11
د) صیحه ی آسمانی
یكی دیگر از نشانههایی كه پیش از ظهور اتفاق میافتد، صیحهی آسمانی است. این ندای آسمانی كه براساس بعضی از روایات ندای جبرئیل (علیه السلام) است، در ماه رمضان شنیده میشود و از آنجا كه قیام امام مهدی (علیه السلام) قیامی جهانی است و همگان منتظر آن هستند، یكی از راههای آگاهی مردم جهان از این رویداد، همین ندای آسمانی خواهد بود. در روایات غیر از صیحه، از تعابیری چون ندا، صوت، فَزعَت و ... نیز استفاده شده است. آنچه از روایات به دست میآید این است که:
1- وقوع آن بشارت ظهور را به همراه خواهد داشت و به گونهای خواهد بود که مردم را متوجه ظهور خواهد کرد.
2- محتوا و مضمون دعوت، بیان حقّانیّت و ظهور دادگستر الهی، حضرت مهدی (علیه السلام) خواهد بود به گونهای که مردم به درستی آن را درک کرده و متوجه آن میشوند که وی همان موعود و منجی حقیقی میباشد.
امام باقر (علیه السلام) میفرمایند:
«ینادی منادٍ منَ السّماءِ باسمِ القائِم (علیه السلام) فَیسمَعُ مَن بالمشرقِ وَ مَن بالمغرِب، لایبقی راقِدٌ إلّا استَیقَظَ و لاقائِمٌ إلّا قَعَدَ وَ لا قاعِدٌ إلّا قامَ عَلی رِجلَیهِ فَزَعاً مِن ذلک الصّوتِ، فَرَحمَ اللهُ مَنِ اعتَبَرَ بذلک الصّوتِ فَأجابَ فإنَّ الصوتَ الأوّل هوَ صَوتُ جبرئیلَ الرّوحُ الأمینِ»؛12 «ندا کنندهای از آسمان، نام قائم را ندا میکند. پس هر که در شرق و غرب است، آن را میشنود. از وحشت این صدا، خوابیدهها بیدار، ایستادگان نشسته و نشستگان بر دو پای خویش میایستند. رحمت خدا بر کسی که از این صدا عبرت گیرد و ندای وی را اجابت کند، زیرا صدای نخست صدای جبرئیل روح الأمین است.»
همچنین امام صادق (علیه السلام) میفرمایند:
«إذا نادی منادٍ منَ السّماءِ أنَّ الحقَّ فی آل محمّدٍ(صلی الله علیه و آله وسلم) فعندَ ذلکَ یظهَرُ المهدی علی أفواهِ النّاسِ و یشرَبونَ حُبَّهُ و لا یکونَ لهم ذکر غیره»؛13 «هرگاه ندا دهندهای از آسمان صدا بزند که حق با اولاد محمد(صلی الله علیه و آله وسلم) است، آن هنگام، ظهور مهدی (علیه السلام) بر سر زبانها میافتد، به گونهای که غیر از او یاد نمیکنند.»
دربارهی محتوای این ندای آسمانی روایات مختلفی رسیده است. از جمله اینکه امام صادق (علیه السلام) فرمودهاند:
«ندا دهندهای از آسمان به نام قائم (علیه السلام) و نام پدرش آواز میدهد.»14
ه( قتل نفس زكیه
نفس زكیه به معنای شخصی است كه به رشد و كمال رسیده یا انسان پاك و بیگناهی است كه قتلی مرتکب نشده. در قرآن کریم حضرت موسی (علیه السلام) در اعتراض به کار حضرت خضر (علیه السلام) میفرمایند:
«أقَتَلتَ نَفساً زَکِیةً بِغَیرِ نفسٍ»؛15 «آیا جان پاکی را بیآنکه قتلی انجام داده باشد، میکشی».
مقصود از قتل نفس زكیه این است كه اندكی پیش از قیام امام مهدی (علیه السلام)، شخصیت برجسته یا بیگناهی به دست مخالفان حضرت كشته میشود. زمان این رخداد بر اساس بعضی از روایات پانزده شب پیش از قیام امام مهدی (علیه السلام) است.
امام صادق (علیه السلام) در اینباره فرمودند:
«بین قیام قائم آل محمد(صلی الله علیه و آله وسلم) و كشته شدن نفس زكیه تنها پانزده شب فاصله است.»16
2- نشانههای غیر حتمی
منظور از نشانههای غیر حتمی، اموری است که رخ دادن آنها قطعی نیست و ممکن است به دلیل عدم تحقّق شرایط یا ایجاد مانع، به وقوع نپیوندند.
نشانههای غیر حتمی بیان شده در روایات فراوان است كه برخی از آنها عبارتند از:
خروج دجال (موجودی پلید و حیلهگر كه بسیاری از انسانها را گمراه میكند)، خورشید گرفتگی و ماه گرفتگی در ماه مبارك رمضان، آشكار شدن فتنهها و قیام مردی از خراسان.
پی نوشت ها:
1 . نعمانی، غیبت، ص 429 .
2 . علامه مجلسی، بحارالانوار، ج 52، ص 249 .
3 . شیخ صدوق، كمال الدین و تمام النعمة، ج 1، ص 650 .
4 . شیخ صدوق، کمال الدین و تمام النعة، ج 2، ص 557 .
5 . کنز العُمّال، ج 14، ص 272 .
6 . نعمانی، غیبت، ص 289 .
7 . سبأ (34)، 51 .
8 . قندوزی، ینابیع المودة، ص 427 .
9. نعمانی، غیبت، ص 252 .
10. نعمانی، غیبت، ب 14، ح 13 .
11. نعمانی، غیبت، ص 284 .
12. نعمانی، غیبت، ص 254 .
13. تاریخ ما بعد الظهور، ص 176 .
14. تاریخ ما بعد الظهور، ص 187 .
15. کهف (18)، 74 .
16. شیخ صدوق، كمال الدین و تمام النعمة، ج 2، ص 554 .
منبع:تنهاراه
http://noorportal.net/180/182/196/20867.aspx
نوشته شده توسط :